20 09 2012

TDE 143-Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı Ders Programı

 

 

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ

GÜZ 2012-2013

TDE 143-Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı

 

Dersin Sorumlu Öğretim Üyesi: Fırat CANER

Dersin Sorumlu Asistanı: Hüseyin AYAZ (ayazhuseyn@gmail.com)

 

Dersin Amacı: Tanzimat döneminin felsefi ve tarihi alt yapısı hakkında bilgi vermek. Kavramsal altyapı ve yöntem bilgi kazandırmak.

Yükümlülükler:

Okumalar: Öğrenciler programda belirtilen (ya da ders sorumlusunun dönem içinde okunması gerektiğine kanaat getirip künyesini verdiği) metinleri okumakla yükümlüdür.

Sınavlar:1 ara sınav, 1 ödev ve 1 dönem sonu sınavı (ara sınav %30, ödev %20, dönem sonu sınavı %50)

Ödev: Ödev konuları derste verilecektir. Ödevlerin hazırlanmasında Bilkent Üniversitesi Ödev Kılavuzu dikkate alınacaktır.

 

 

YOL HARİTASI

24 Eylül Haftası: Giriş

1 Ekim Haftası: Zaman Çizelgesi Sunumu

8 Ekim Haftası: Aydınlanma ve Fransız İhtilâli

15 Ekim Haftası: Aydınlanma ve Fransız İhtilâli’nin Avrupa’ya Etkileri

22 Ekim Haftası: Ahmet Vefik Paşa Belgeseli

29 Ekim Haftası: Aydınlanma ve Fransız İhtilâli’nin Osmanlı’ya Etkileri

Kamıran Birand, “Aydınlanma Devri Devlet Felsefesinin Tanzimatta Tesirleri”, Kamıran Birand Külliyatı (BF 325 /.B57)

5 Kasım Haftası: Tanzimat ve Islahat Fermanı

Halil İnalcık, “Sened-i İttifak ve Gülhane Hatt-ı Hümayunu”, Tanzimat, s. 83-100. (DR 565 /.İ5)

Şerif Mardin, “Tanzimat Fermanı’nın Manası Yeni Bir İzah Denemesi”, Tanzimat, s. 109-124. (DR 565 /.İ5)

12 Kasım Haftası: Hürriyet, Eşitlik(Müsavat), Meşrutiyet, Azınlık

Taner Aslan, “Osmanlı Devleti'nin Siyasi ve İdari Tarihinde Adalet ve Müsavat Meselesi”, Akademik Bakış Dergisi, S. 21 (internet)

Hakan Uzun, “Türk Demokrasi Tarihinde I. Meşruiyet Dönemi” (internet)

Liberation (Özgürleş(tir)me), Equality (Eşitlik), Democracy (Demokrasi)

19 Kasım Haftası: ARA SINAV

26 Kasım Haftası: Tesanütçülük, Halkçılık, Milliyetçilik,

Şerif Mardin, “Türk Siyasasını Açıklayabilecek Bir Anahtar: Merkez Çevre İlişkileri”, Türkiye’de Toplum ve Siyaset, s. 35-78. (HN 57/.M27)

Zafer Toprak, “Osmanlı’da Toplum Bilimin Doğuşu”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s.310-327.

Cevdet Küçük, “Osmanlı İmparatorluğunda ‘Millet Sistemi’ ve Tanzimat”, Tanzimat, s. 393-404. (DR 565 /.İ5)

3 Aralık Haftası: Osmanlıcılık, İslamcılık

Selçuk Akşin Somel, “Osmanlı Reform Çağında Osmanlıcılık Düşüncesi(1839-1913)”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 88-116.

Şerif Demir, “Tanzimat Döneminde Bir Devlet Politikası Olarak Osmanlıcılık”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, s. 331-348. (internet)

Gökhan Çetinsaya, “İslami Vatanseverlikten İslam Siyasetine”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 265-273.

İsmail Kara, “İslam Düşüncesinde Paradigma Değişimi”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 234-244.

Nationalist (Milliyetçi, Ulusalcı), Tradition (Gelenek, Rivayet)

10 Aralık Haftası: Halk, Toplum, Kitle, Topluluk, (Yeni Toplum Algısı)

İlber Ortaylı, “Tanzimat Adamı ve Tanzimat Toplumu”, Tanzimat, s. 301-334. (DR 565 /.İ5)

Ekrem Işın, “Tanzimat Ailesi ve Modern Adab-ı Muaşeret”, Tanzimat, s. 405-414. (DR 565 /.İ5)

Masses (Kitleler), Society (Toplum), Folk (Halk), Community (Topluluk)

17 Aralık Haftası: Birey, Vatandaş, Aydın, (Yeni İnsan Algısı)

Ernur Genç, “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kimlik, Misyon ve Vizyonu Bağlamında Türk Aydını”, Akademik İncelemeler, C. 2, S.1, 2007. (internet)

Mehmet Kaplan, “Mustafa Reşit Paşa ve Yeni Aydın Tipi”, Tanzimat, s. 335-342. (DR 565 /.İ5)

Füsun Üstel, “II. Meşrutiyet ve Vatandaşın İcadı”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 166-179.

Individual (Birey, Bireysel), Intellectual (Entelektüel, Aydın)

24 Aralık Haftası: Yeni Osmanlılar

Durdu Mehmet Durak, “Osmanlı Döneminde Jön Türk Hareketinin Başlaması ve Etkileri” (internet)

Şerif Mardin, “Yeni Osmanlı Düşüncesi”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 42-53.

31 Aralık Haftası: Genel Değerlendirme

7 Ocak Haftası: FİNAL SINAVI

28 Ocak Haftası: BÜTÜNLEME SINAVI

 

TERİMLER

Adalet

Aydın

Azınlık

Eşitlik

Halk

Hürriyet

Meşrutiyet

Milliyet

Vatandaş

 

RAYMOND WILLIAMS, ANAHTAR SÖZCÜKLER’DEN

Liberation (Özgürleş(tir)me)

Equality (Eşitlik)

Democrasy (Demokrasi)

Nationalist (Milliyetçi, Ulusalcı)

Tradition (Gelenek, Rivayet)

Masses (Kitleler)

Society (Toplum)

Folk (Halk)

Community (Topluluk)

Individual (Birey, Bireysel)

Intellectual (Entelektüel, Aydın)

 

YARARLI OLABİLECEK KAYNAKLAR

Ahmet Hamdi Tanpınar, 19. Asır Türk Edebiyat Tarihi (PL205/T36)

Ahmet Hamdi Tanpınar, Edebiyat Üzerine Makaleler (PL205/T26)

Ali İhsan Kolcu, Tanzimat Edebiyatı-Roman (PL 214/K8)

Ali İhsan Kolcu, Tanzimat Edebiyatı-Şiir (PL 214/K8)

Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış-I (PL221.7/M67)

Halil İnalcık, Tanzimat: Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu (DR 565/.İ5)

Jale Parla, Babalar ve Oğullar

Jale Parla, Donkişot’tan Bugüne Roman

Ramazan Korkmaz, Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı (PL216/Y46)

Robert P. Finn, Türk Romanı (İlk Dönem 1872-1900) (PL 222.2 /.F5618)

Tanzimat ve Meşrutiyet’in Birikimi Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, İletişim Yayınları

 

DÖNEM İÇERİSİNDE OKUNMASI GEREKEN ESERLER

Yusuf Kamil Paşa, Tercüme-i Telemak

Vartan Paşa, Akabi Hikâyesi

Şemsettin Sami, Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat

Namık Kemal, İntibah, Cezmi, Vatan Yahut Silistre, “Hürriyet Kasidesi”

Recaizade Mahmut Ekrem, Araba Sevdası,

Ziya Paşa, “Terci-i Bend”, “Terkib-i Bend”, “Rüya”

Ahmet Mithat Efendi, Felatun Bey ve Rakım Efendi, Müşahedat, Letaif-i Rivayat (“Felsefe-i Zenan”), Dürdane Hanım

Abdülhak Hamit Tarhan, “Makber”, Duhter-i Hindu, Macera-yı Aşk, Finten

Samipaşazade Sezai, Sergüzeşt, Küçük Şeyler,

Mizancı Murat, Turfanda mı Yoksa Turfa mı?

Muallim Naci, Şiirler

 

TANZİMAT DÖNEMİ MAKALELER BİBLİYOGRAFYASI

 

TANZİMAT DÖNEMİNE İLİŞKİN MAKALELER

Belkıs Ulusoy Nalcıoğlu, “Tanzimat Dönemi Türk Gazeteciliği ve Türk Basınının İlkleri” (internet)

Cemil Koçak, “Yeni Osmanlılar ve Birinci Meşrutiyet”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 72-82.

Cevdet Küçük, “Osmanlı İmparatorluğunda ‘Millet Sistemi’ ve Tanzimat”, Tanzimat, s. 393-404. (DR 565 /.İ5)

Durdu Mehmet Durak, “Osmanlı Döneminde Jön Türk Hareketinin Başlaması ve Etkileri” (internet)

Ekrem Işın, “Tanzimat Ailesi ve Modern Adab-ı Muaşeret”, Tanzimat, s. 405-414. (DR 565 /.İ5)

Ernur Genç, “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kimlik, Misyon ve Vizyonu Bağlamında Türk Aydını”, Akademik İncelemeler, C. 2, S.1, 2007. (internet)

F. Sabri Ülgener, “İktisat Zihniyeti ve İktisat Ahlakı”, Zihniyet Aydınlar ve İzm’ler, (HM 213 /.Ü43)

Fatih Arslan, “Anakronist Dünyayı Yeniden Yorumlamada Tanzimat-Sanat-İnsan Algılaması” (internet)

Fatma gül Berktay, “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Feminizm”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 348-361.

Füsun Üstel, “II. Meşrutiyet ve Vatandaşın İcadı”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 166-179.

Gökhan Çetinsaya, “İslami Vatanseverlikten İslam Siyasetine”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 265-273.

Hakan Uzun, “Türk Demokrasi Tarihinde I. Meşruiyet Dönemi” (internet)

Halil İnalcık, “Sened-i İttifak ve Gülhane Hatt-ı Hümayunu”, Tanzimat, s. 83-100. (DR 565 /.İ5)

İlber Ortaylı, “Tanzimat Adamı ve Tanzimat Toplumu”, Tanzimat, s. 301-334. (DR 565 /.İ5)

İsmail Kara, “İslam Düşüncesinde Paradigma Değişimi”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 234-244.

Kamıran Birand, “Aydınlanma Devri Devlet Felsefesinin Tanzimatta Tesirleri”, Kamıran Birand Külliyatı (BF 325 /.B57)

Mehmet Kaplan, “Mustafa Reşit Paşa ve Yeni Aydın Tipi”, Tanzimat, s. 335-342. (DR 565 /.İ5)

Nicole A.N.M. Van Os, “Osmanlı Müslümanlarında Feminizm”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 335-347.

Nurcan Şen, “Tanzimat Devri Periyodikleri ve dergicilik” (internet)

Selçuk Çıkla, “Tanzimattan Günümüze Gazete-Edebiyat İlişkisi” (internet)

Şerif Demir, “Tanzimat Döneminde Bir Devlet Politikası Olarak Osmanlıcılık”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, s. 331-348. (internet)

Şerif Mardin, “Tanzimat Fermanı’nın Manası Yeni Bir İzah Denemesi”, Tanzimat, s. 109-124. (DR 565 /.İ5)

Şerif Mardin, “Türk Siyasasını Açıklayabilecek Bir Anahtar: Merkez Çevre İlişkileri”, Türkiye’de Toplum ve Siyaset, s. 35-78. (HN 57/.M27)

Şerif Mardin, “Yeni Osmanlı Düşüncesi”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 42-53.

Taner Aslan, “Osmanlı Devleti'nin Siyasi ve İdari Tarihinde Adalet ve Müsavat Meselesi”, Akademik Bakış Dergisi, S. 21(internet)

Zafer Toprak, “Osmanlı’da Toplum Bilimin Doğuşu”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s.310-327.

 

TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATINA İLİŞKİN MAKALELER

A. Azmi Bilgin, “Ş. Sami'nin Edebiyatla İlgili Eserleri ve Görüşleri” (internet)

Abdülhalim Aydın, “Batılılaşma Döneminde Şinasi ve Fransız Etkisi” (internet)

Abdülhalim Aydın, “Şinasi'nin Şair Evlenmesinde Fransız Etkisi” (internet)

Adem Çalışkan, “Şinasi'nin M. Reşit Paşa Üzerine Bir Kasidesi ve Tahlili” (internet)

Ali Donbay, “Ziya Paşa’nın Şiir ve İnşa Makalesi” (internet)

Attila İlhan, “Tanzimattan beri her yenilik bir taklittir”, Hangi Edebiyat, (PL 249.7)

Berna Moran, “Batılılaşma Sorunu ve Türk Romanının Bazı Özellikleri” Gösteri, S.4  

Berna Moran, “İddialı Bir Roman: Müşahedat” Türk Romanına Eleştirel bir Bakış, (PL 221.7/M.67)

Necat Birinci, “Tenkidin Dikkatine Düşmemiş Bir Roman: Müşahedat”, Hece Roman Özel Sayısı, s. 544-549.

Cevdet Perin, “Türk Romancılığında Fransız Tesiri Nasıl Başladı” (internet)

Fevziye Abdullah, “M. Naci ile R. Ekrem Arasındaki Münakaşalar ve Bu Münakaşaların Sebep Olduğu Edebi Hadiseler” (internet)

G. Gonca Gökalp, “Osmanlı Dönemi Türk Romanının Başlangıcında Beş Eser” (internet)

Hüseyin Doğramacıoğlu, “Ş. Sami’nin Kaleminden Dil ve Edebiyat Meseleleri” (internet)

Jale Parla, “Tanzimat Edebiyatı’nda Siyasi Fikirler”, Tanzimat ve Cumhuriyetin Birikimi, s. 223-233.

Laurent Mignon, “Tanzimat Dönemi Romanına Bir Önsöz: Vartan Paşa’nın Akabi Hikayesi”, Hece Roman Özel Sayısı, s. 538-543.

Mehmet Kaygana, “Taşşuk-ı Talat ve Fıtnat'ta Kadın ve Problemleri” (internet)

Murat Kacıroğlu, “Bir Bunalımın Anatomisi: Tanzimat Şiirinde İnanç Krizleri” (internet)

Orhan Okay, “Modernleşme ve Türk Modernleşmesinin İlk Döneminde İnanç Krizlerinin Edebiyata Yansıması”, Doğu Batı, S.22

Ömer Solak, “Ziya Paşa’nın Terci-i Bendi ve Tanzimat Neslinde İlk Teredütler” (internet)

Pertev Naili Boratav, “İlk Romanlarımız”, Folklor ve Edebiyat (PL 205 /.B67)

Sabri Ülgener, “Bir Deneme: İki devir ve İki Terkib-i Bend”, Zihniyet Aydınlar ve İzm’ler (HM213/.Ü43)

2926
0
0
Yorum Yaz